»

Thứ năm, 16/07/2020, 20:04:38 PM (GMT+7)

Mùa thu hoạch bòn bon "tiến vua" Tin ảnh

(12:16:42 PM 04/01/2016)
(Tin Môi Trường) - Quả bòn bon từng cứu đoàn quân của Nguyễn Ánh thoát khỏi đói khát, sau đó năm nào nhà vua cũng yêu cầu cung tiến và cắt cử người trông coi rừng cây quý này.

Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Quả bòn bon còn có tên gọi khác là nam trân, loòng boong, lòn bon, phụng quân... Thường chín vào khoảng tháng 8-9, tuy nhiên năm nay đến đầu tháng 12 mới vào mùa bòn bon do thời tiết thay đổi, hè quá nóng.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Cây bòn bon thuộc thân gỗ, hoa kết trái vào tháng 3 hàng năm, quả mọc ở các nhánh cây thành từng chùm. Có những cây bòn bon cao hàng chục mét nên việc thu hái rất nguy hiểm. Có thể vì thế nên các cụ thời xưa đã nghĩ ra câu chuyện truyền miệng để ngăn cản con gái làm công việc này. Câu chuyện vẫn tương truyền và được người dân một số vùng tuân theo đến tận ngày nay. Theo đó, nếu cây bòn bon nào đến mùa mà nữ giới leo lên hái quả thì ngày hôm sau quả trên cây sẽ rụng và hư hỏng hết...
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Ở Quảng Nam, có nhiều câu chuyện liên quan đến loại quả đặc sản này mà người dân truyền miệng từ đời này qua đời khác. Tương truyền, lúc bị quân Tây Sơn đuổi, Nguyễn Ánh đi theo chúa Nguyễn Phúc Thuần chạy trốn vào Quảng Nam. Những ngày lẩn trốn ở thượng nguồn sông Vu Gia, đoàn quân của chúa Nguyễn cạn kiệt lương thực, phải vào rừng hái trái cây ăn và gặp loại quả ngon ngọt, ăn vào làm dịu cơn đói khát.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Sau khi lên ngôi, vua Gia Long - Nguyễn Ánh đặt tên cho trái cây từng cứu mạng đoàn quân lúc chạy trốn là nam trân, tức món ăn quý của phương Nam. Nam trân sau đó được dùng để tiến vua mỗi khi đến mùa. Những chùm bòn bon có hơn 20 quả to, đẹp sẽ bán giá cao, đặc biệt vào dịp rằm, người dân mua về để đặt trên bàn thờ.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Triều vua Minh Mạng quy định mỗi mùa bòn bon phải tiến cống 6 giỏ và có quy chế riêng đối với các khu rừng có loại quả này. Theo đó, nhà Nguyễn đặt chức sắc địa phương gọi là Quản nam trân để canh giữ vườn cây trái thiên nhiên và có quyền huy động dân binh canh giữ. Theo một số tài liệu, thời Chămpa, các hoàng gia cũng bắt dân chúng cống nộp loại quả này mỗi khi đến mùa.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Những năm chiến tranh, bộ đội đóng quân ở vùng rừng núi Quảng Nam vẫn thường ăn bòn bon thay cơm. Loài quả này có vị chua nhưng ăn không xót dạ dù đói, vì thế có câu “Đói lòng ăn trái bòn bon”. Theo các bậc cao niên, thời xưa đến mùa bòn bon, quả chín rụng xuống ngập đường đi, tha hồ ăn mà không phải vất vả leo trèo như bây giờ. Hiện nay, huyện Tiên Phước là địa phương có nhiều bòn bon nhất, tuy nhiên ở đây tất cả đều là cây trồng. Còn rừng bòn bon tự nhiên ở vùng thượng nguồn sông Vu Gia nằm sâu trong núi, người dân hái xong phài băng rừng, gùi nhiều giờ mới về đến nhà.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Đối với người dân huyện Tiên Phước, bòn bon là nguồn thu nhập chính mỗi khi đến mùa. Với hơn 130 ha cây cho quả, trung bình mỗi mùa toàn huyện có thể thu về gần 300 tấn bòn bon. Trong khi đó, những rừng bòn bon tự nhiên ở vùng cao của huyện Đại Lộc, Nam Giang, Đông Giang... đang ít dần. Theo quy định từ xa xưa, ai đi rừng phát hiện được cây nào thì đánh dấu và cây bòn bon thuộc về người đó. Mỗi năm đến mùa, họ sẽ tự lên thu hoạch, không bị người khác trộm. Sau khi hái về, người dân lựa chọn từng loại. Những quả to, còn nguyên chùm sẽ bán được giá cao. Những quả rời, đã bị thâm hoặc hư hỏng thông thường người nhà giữ lại ăn.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Tùy vào thời điểm và tùy từng lô hàng, giá bán bòn bon 10.000-30.000 đồng mỗi kg. Loài trái cây này rất dễ bị thâm tím, hư hỏng khi va chạm nên người dân rất cẩn thận trong lúc thu hái.
 
Mùa[-]thu[-]hoạch[-]bòn[-]bon[-]"tiến[-]vua"
Bòn bon xứ Quảng không ngọt như bòn bon Thái, quả nhỏ hơn. Bòn bon tự nhiên ở các khu rừng có vị chua, quả nhỏ nhưng rất thơm. Để phát triển loại quả đặc sản và cũng có nhiều giá trị kinh tế này, huyện Tiên Phước mới đây còn ban hành nghị quyết về phát triển kinh tế vườn - kinh tế trang trại. Theo đó, nếu hộ nào trồng được một ha bòn bon huyện sẽ hỗ trợ 3 triệu đồng.

Theo Tiến Hùng/VnExpress
Từ khóa liên quan: Mùa thu hoạch, bòn bon , tiến vua
TÁI CHẾ ĐƠN GIẢN THẾ

Gửi ý kiến bạn đọc về: Mùa thu hoạch bòn bon "tiến vua"

* *
*
*
Chọn file
(File: .Zip - 2M)
(Tin Môi Trường hoan nghênh các ý kiến đóng góp của bạn đọc cho bài viết. Các thảo luận sẽ được xem xét trước khi đăng tải. Tin Môi Trường giữ quyền từ chối những lời lẽ xúc phạm cá nhân, tổ chức; lời lẽ trái thuần phong mỹ tục, vi phạm pháp luật. Bạn đọc thảo luận bằng tiếng Việt có dấu. Ý kiến không nhất thiết thể hiện quan điểm của Tin Môi Trường. Cám ơn sự đóng góp và hợp tác của các bạn)
Trung tâm Truyền thông Cộng đồng Môi trường
Đường dây nóng
CPECO  TA Coaching @tahealingcoaching
Tin Môi Trường
 Đan Mạch và Việt Nam thảo luận lộ trình phát triển điện gió ngoài khơi ở Việt Nam

Đan Mạch và Việt Nam thảo luận lộ trình phát triển điện gió ngoài khơi ở Việt Nam

(Tin Môi Trường) - Với tiềm năng điện gió ngoài khơi lên đến 160 GW, Việt Nam là một trong những nước có tiềm năng điện gió ngoài khơi lớn nhất Đông Nam Á. Cục Năng lượng Đan Mạch và Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo Việt Nam đã tổ chức hội thảo trực tuyến vào ngày 19/5/2020 để thảo luận các bước đi quan trọng nhất nhằm thúc đấy việc phát triển điện gió ngoài khơi ở Việt Nam. Đây là một hoạt động trong khuôn khổ Chương trình hợp tác đối tác giữa Việt Nam và Đan Mạch trong lĩnh vực năng lượng.

VACNE 30 năm
 Tổ chức Động vật Châu Á cứu hộ thành công cá thể gấu ngựar tại Gia Lai

Tổ chức Động vật Châu Á cứu hộ thành công cá thể gấu ngựar tại Gia Lai

(Tin Môi Trường) - Trưa ngày 30/6/2020, Tổ chức Động vật Châu Á cứu hộ thành công một cá thể gấu ngựa tầm 15 tuổi từ một công ty trực thuộc một đơn vị trên địa bàn biên giới giữa tỉnh Gia Lai và Campuchia. Lãnh đạo đơn vị đã chuyển giao tự nguyện cho Trung tâm Cứu hộ Gấu Việt Nam để mong gấu có điều kiện chăm sóc tốt hơn.

Hội BVTN&MT Việt Nam
KHÔNG XẢ RÁC BỪA BÃI